Shumë herë flasim për ushqimin dhe kaloritë, por harrojmë një pjesë shumë të rëndësishme të shëndetit: mikroelementet. Këto janë vitamina dhe minerale që trupi ynë i nevojitet çdo ditë në sasi të vogla, por kanë një rol shumë të madh në shëndetin tonë.
Nëse mungojnë, mund të ndjehemi të lodhur, të kemi lëkurë të thatë, flokë që bien lehtë, nervozizëm, imunitet të ulët ose probleme me eshtrat dhe muskujt.
Çfarë janë mikroelementet?
Mikroelementet ndahen në dy grupe kryesore:
- Vitaminat: A, B, C, D, E, K.
- Mineralet: hekur, kalcium, magnez, zink, jod, selen, etj.
Edhe pse nuk japin kalori, ato janë jetike për funksionimin e zemrës, trurit, kockave dhe sistemit imunitar.
Pse janë të rëndësishme?
1️⃣ Për energjinë dhe metabolizmin Vitaminat e grupit B ndihmojnë trupin të prodhojë energji nga ushqimi. Pa to, mund të ndiheni të lodhur edhe kur hani mjaftueshëm.
2️⃣ Për sistemin imunitar Vitamina C, D dhe zinku janë të nevojshme që trupi të luftojë infeksionet.
3️⃣ Për shëndetin e eshtrave dhe dhëmbëve Kalciumi dhe vitamina D janë të rëndësishme për forcimin e kockave, veçanërisht tek fëmijët dhe të moshuarit.
4️⃣ Për shëndetin e trurit dhe humorin Hekuri dhe disa vitamina B janë të lidhura me kujtesën dhe përqendrimin.
5️⃣ Për shëndetin e lëkurës dhe flokëve Vitamina A, E dhe zinku ndihmojnë për një lëkurë të shëndetshme dhe flokë të fortë.
Simptomat e mungesës së mikroelementeve
Shpesh mund të mos e kuptojmë që na mungojnë mikroelementet. Ja disa shenja që mund të tregojnë mungesë:
- Lodhje e vazhdueshme
- Rënie e flokëve
- Infeksione të shpeshta
- Lëkurë e thatë ose e irrituar
- Probleme me mishrat e dhëmbëve
- Thonj që thyhen lehtë
- Dhimbje muskujsh ose ngërçe
Nëse keni disa nga këto shenja, mund të jetë mirë të kontrolloni ushqyerjen tuaj.
Burime natyrale të mikroelementeve
Për të marrë mjaftueshëm mikroelemente, ushqyerja e larmishme është çelësi. Mund të përfshini:
- Fruta dhe perime të freskëta (burim vitaminash dhe mineralesh)
- Fruta të thata dhe fara (burim magnezi dhe zinku)
- Produktet e bulmetit (kalcium dhe vitamina D)
- Peshku (jod, vitamina D)
- Mishi dhe vezët (hekuri, vitamina B12)
- Leguminozet (fasule, qiqra, thjerrëza) (hekur dhe magnez)
Si të siguroheni që po merrni mjaftueshëm mikroelemente?
- Hani shumëngjyrëshëm: Sa më shumë ngjyra në pjatë, aq më shumë vitamina të ndryshme merrni.
- Mos shmangni grupet ushqimore pa arsye mjekësore.
- Shmangni ushqimet ultra të përpunuara, sepse shpesh kanë pak mikroelemente.
- Konsultohu me mjekun ose dietologun për të parë nëse ke nevojë për suplement, veçanërisht nëse ke një regjim ushqimor specifik (p.sh. veganë, dieta shumë të kufizuara).
Kur është i nevojshëm suplementi?
Në disa raste, suplementet mund të jenë të nevojshme, për shembull:
- Tek gratë shtatzëna (p.sh. acidi folik dhe hekuri)
- Tek personat që nuk ekspozohen mjaftueshëm në diell (vitamina D)
- Tek veganët (vitamina B12)
- Tek personat me probleme me thithjen e ushqimeve
Por gjithmonë është më mirë të merret këshilla e mjekut përpara se të filloni çdo suplement.
…
Mikroelementet janë themeli i shëndetit tonë. Edhe pse na nevojiten në sasi të vogla, mungesa e tyre mund të shkaktojë probleme të mëdha me shëndetin. Ushqyerja e larmishme, konsumi i frutave, perimeve dhe produkteve të freskëta janë mënyra më e mirë për të siguruar mikroelementet që na nevojiten për energji, forcë, përqendrim dhe një imunitet të fortë.
Nëse dëshironi të keni një trup dhe mendje të shëndetshme, kujdesuni që pjatat tuaja të kenë ngjyra dhe larushi çdo ditë.